فایدهی عملیای که از بنا یا ارسنی ساختهشده حاصل میشود
”کارکرد (function) مسجد این است که محل عبادت و تجمع دینی و کانون دینی محله یا شهر باشد و غایت (end) آن ارتقای معنوی افراد و جامعه است؛ اما امروزه مساجد ایران علاوه بر اینها، کاربردهای دیگری مانند برگزاری مجلس ترحیم و توزیع کالابرگ و ارزاق عمومی و حتی تأمین آبریزگاه عمومی نیز دارد.
هدف (purpose) بانی از احداث مسجد در این محله نه برآوردن کارکردهای مسجد، بلکه بهرهبرداری مالی از موقوفات و درآمدهای تالار ترحیم بوده است، که با غایت (end) مسجد تعارض دارد. در نتیجه، عملاً نیز کاربردهای جنبی این مسجد بیش از کارکرد اصلی آن اهمیت یافته است.
هدف (purpose) و غایت (end) امری فاعلی (سوبژکتیو) است؛ کارکرد (function) وظیفهی اصلیای است که از بنا یا پارهای از بنا توقع میرود؛ و کاربرد(ها) فایده(ها)یی است که فارغ از هدف و غایت و کارکرد، عملاً از بنا یا پارهای از آن حاصل میشود.
در برخی از نوشتههای معماری و شهرسازی، کاربرد و کارکرد را جابهجا و گاهی مترادف هم بهکار میبرند؛ اما در سخن دقیق، اینها با هم فرق دارند.“
هدفی که زمینی را برای تحقق آن تخصیص داده باشند؛ فارغ از اینکه آن هدف تحقق یافته باشد یا نه
”اصطلاح کاربری معمولاً در شهرسازی و دربارهی زمین و تخصیص زمین بهکار میرود؛ بهویژه در ترکیب کاربری زمین (land use).
تغییر کاربری زمینهای کشاورزی حومهی شهرها به مسکونی از مصایب توسعهی عنانگسیختهی کلانشهرها در روزگار مدرن است.“